Tabela płac nauczycieli

Minimalne stawki wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli na poszczególnych stopniach awansu zawodowego określane są w rozporządzeniu wydawanym przez ministra oświaty, po konsultacjach z Komisją Wspólną Rządu i Samorządu Terytorialnego. I tak w roku szkolnym 2014/2015 obowiązuje poniższa tabela płac nauczycieli (często stawki te określa się jako minimalne wynagrodzenie nauczycieli):

  • nauczyciel stażysta zarobki: 2 265 zł (gdy posiada tytuł magistra z przygotowaniem pedagogicznym), 1 993 zł (gdy posiada tytuł magistra, ale bez przygotowania pedagogicznego), 1 759 zł (gdy posiada tytuł licencjata), 1 513 zł (gdy posiada inne wykształcenie);
  • nauczyciel kontraktowy zarobki: 2 331 zł (gdy posiada tytuł magistra z przygotowaniem pedagogicznym), 2 042 zł (gdy posiada tytuł magistra, ale bez przygotowania pedagogicznego), 1 802 zł (gdy posiada tytuł licencjata), 1 548 zł (gdy posiada inne wykształcenie);
  • nauczyciel mianowany zarobki: 2 647 zł (gdy posiada tytuł magistra z przygotowaniem pedagogicznym), 2 306 zł (gdy posiada tytuł magistra, ale bez przygotowania pedagogicznego), 2 024 zł (gdy posiada tytuł licencjata), 1 724 zł (gdy posiada inne wykształcenie);
  • nauczyciel dyplomowany zarobki: 3 109 zł (gdy posiada tytuł magistra z przygotowaniem pedagogicznym), 2 707 zł (gdy posiada tytuł magistra, ale bez przygotowania pedagogicznego), 2 366 zł (gdy posiada tytuł licencjata), 2 006 zł (gdy posiada inne wykształcenie).

Choć związki zawodowe starały się przeforsować wyższe płace, to nie dojdzie do podwyżki dla nauczycieli w 2014 r. Wzrostu wynagrodzeń nie będzie także w najbliższym roku. 18 grudnia Sejm przyjął ustawę budżetową na 2015 rok, w której  kwota bazowa pozostaje na tym samym poziomie, co w 2012 r. Właśnie na podstawie tej kwoty wyliczane są średnie wynagrodzenia nauczycielskie. Wynagrodzenie zasadnicze nauczycieli jest jednym ze składników średniego wynagrodzenia tej grupy zawodowej – jeśli nie rośnie średnie wynagrodzenie, nie rośnie też pensja zasadnicza.

Dane Eurydice, sieci informacji o edukacji w Europie, przygotowane dla Komisji Europejskiej dowodzą, że w większości państw UE w ostatnim roku pensje nauczycieli zostały podwyższone. Gdy tabela płac nauczycieli w Polsce zostanie, tak jak to ostatnio zrobiło OECD, umieszczona w kontekście międzynarodowym, okaże się, że Polska należy do trzech krajów najsłabiej opłacających swoich nauczycieli. Jedynym pozytywnym wnioskiem płynącym z tych danych, mimo stagnacji wynagrodzeń w szkołach i przedszkolach, jest ten o sile nabywczej polskich nauczycieli. O ile w większości krajów nauczyciel może za swoją pensję kupić mniej niż w 2009 r. (w Grecji nawet o 40%), to w Polsce siła nabywcza pedagogów jest dziś o ponad 5% większa niż przed pięcioma laty.

Czy tak skonstruowana tabela płac nauczycieli może motywować do pracy? Zdaniem Forum Obywatelskiego Rozwoju nie. Eksperci tej instytucji twierdzą, że mała różnorodność płac w ramach poszczególnych stopni awansu zawodowego (abstrahując już od samej wysokości zarobków) znacząco ogranicza możliwości dyrektorów w zakresie efektywnego zarządzania całą placówką. Mały udział, jaki stanowią w tych wynagrodzeniach dodatki motywacyjne oraz bardzo często przyznawanie ich w oparciu o kryteria niepowiązane z jakością pracy poszczególnych pedagogów – zdaniem analityków FOR – odbija się także negatywnie na osiągnięciach uczniów.