Likwidacja godzin karcianych w praktyce

Z przepisów rozdziału 5 Karty Nauczyciela, regulującego warunki pracy i wynagrodzenie, z dniem 1 września 2016 roku znikł przepis nakładający obowiązek wykonywania przez nauczycieli szkół podstawowych i gimnazjów zajęć opieki świetlicowej i innych wymienionych w art. 42 ust. 2 pkt 2 lit. a w ściśle określonym wymiarze dwóch godzin tygodniowo. Jednocześnie likwidacji uległ także obowiązek prowadzenia jednej godziny tygodniowo dodatkowych zajęć przez nauczycieli szkół ponadgimnazjalnych.

Rezygnacja z tzw. godzin karcianych co do zasady oznacza, że ustawodawca zniósł obowiązek ewidencjonowania zrealizowanych zajęć i rozliczania się z nich przez nauczycieli w dokumentacji przebiegu nauczania. Zmiana brzmienia art. 42 ust. 2 pkt 2 lit. a polega na zastąpieniu obowiązku prowadzenia zajęć opieki świetlicowej ogólnie sformułowanymi zajęciami opiekuńczo-wychowawczymi, uwzględniającymi potrzeby i zainteresowania uczniów, które nauczyciel jest obowiązany realizować w ramach nieprzekraczających 40 godzin tygodniowo.

Dyrektor szkoły nie może zapewniać opieki świetlicowej w formie bezpłatnych dyżurów nauczycielskich.

W ocenie resortu edukacji narodowej, wyrażonej w dniu 25 maja 2016 r. w piśmie wystosowanym do kuratorów oświaty w sprawie organizacji pracy świetlicy oraz pomocy psychologiczno-pedagogicznej, dyrektor szkoły nie będzie mógł zapewniać opieki świetlicowej w formie bezpłatnych dyżurów nauczycielskich, nadal będzie jednak uprawniony do zlecania nauczycielom prowadzenia dodatkowych zajęć, jeżeli będzie to podyktowane potrzebami i zainteresowaniami uczniów.

Obowiązek realizowania przez nauczycieli zajęć i czynności określonych w art. 42 ust. 2 pkt 2 ustawy – Karta Nauczyciela nie może być wykorzystywany przez dyrektora do wypełniania nimi godzin pracy objętych obowiązkowym tygodniowym wymiarem zajęć (pensum) ustalonym dla innego stanowiska. Ponadto, ustalenie przez dyrektora szkoły określonych zadań nauczyciela w ramach innych czynności i zajęć wynikających z zadań statutowych szkoły musi umożliwić nauczycielowi realizację wszystkich rodzajów zajęć i czynności, o których mowa w art. 42 ust. 2 pkt 1 – 3 ustawy – Karta Nauczyciela w ramach jego tygodniowego czasu pracy.

Zdaniem resortu, w okresie przejściowym, do czasu systemowego rozwiązania organizacji ww. zajęć, dyrektorzy powinni motywować nauczycieli do realizacji zajęć, o których mowa w art. 42 ust. 2 pkt 2 ustawy – Karta Nauczyciela, w ramach ich tygodniowego czasu pracy, wykorzystując funkcję wspierającą dodatku motywacyjnego.