Karta nauczyciela

„Mając na względzie doniosłą rolę oświaty i wychowania w Rzeczypospolitej Polskiej, pragnąc dać wyraz szczególnej randze społecznej zawodu nauczyciela zgodnie z potrzebami i oczekiwaniami” – takie sformułowanie i jednocześnie uzasadnienie w swej krótkiej preambule zawiera ustawa Karta nauczyciela.

Choć ta fundamentalna dla polskiego systemu oświaty ustawa została przyjęta 26 stycznia 1982 r., to od tego czasu była już zmieniana około 70 razy, w tym kilkukrotnie w związku z orzeczeniami Trybunału Konstytucyjnego. Ostatnie zmiany w Karcie nauczyciela przyjęte zostały w 2014 r. Warto zapamiętać, że aktualny tekst jednolity Karty nauczyciela znajduje się pod pozycją 191 w Dzienniku Ustaw z 2014 r.

Ustawa Karta nauczyciela, ze względu na dynamikę polskiego porządku prawnego oraz jego niejednoznaczność, jest dość często przedmiotem prac Trybunału Konstytucyjnego. Być może już wkrótce Trybunał ponownie zacznie badać przepisy Karty – tym razem na wniosek ZNP. Związkowcy twierdzą, że różnicowanie warunków pracy i płacy między nauczycielami ze szkół i placówek publicznych (obejmuje ich Karta nauczyciela) oraz ze szkół prywatnych (pracują na podstawie Kodeksu pracy) jest naruszeniem art. 32 Konstytucji, zgodnie z którym wszyscy powinni być równo traktowani przez władze publiczne.

Punktem wyjścia dla postulatów ZNP jest sposób finansowania oświaty – środki publiczne idące za uczniem otrzymują nie tylko placówki publiczne, ale także prywatne w postaci dotacji. Zdaniem związkowców różnicowanie pracowników odbija się zaś negatywnie na jakości nauczania – w gorszej sytuacji stawia uczniów w szkołach prywatnych, ponieważ uczą ich pedagodzy pracujący na gorszych warunkach, nieuwzględniających specyfiki pracy dydaktyczno-wychowawczej. Jednorazowy dodatek uzupełniający, stan nieczynny, trzynastka dla nauczycieli, godziny karciane, sztywno określone dodatki dla nauczycieli, jasno zdefiniowane pensum nauczyciela to przecież rozwiązania zarezerwowane wyłącznie dla nauczycieli „karcianych”, o których „kodeksowi” mogą jedynie pomarzyć.

Zmiany w Karcie nauczyciela 2014 i 2015